Ψωμί είχαμε, τυρί μας ήρθε

του Δημήτρη Μπούτου 6 Φεβρουαρίου 2014 • Συνταγές • ψωμί, σκόρδο, τυρί

Σταρένιο, σικάλεως, πολύσπορο, χωριάτικο ή με προζύμι; Σε κάθε του εκδοχή το ψωμί είναι η υπ'αριθμόν ένα προμήθεια για κάθε σπίτι, η πρώτη αγορά της μέρας και η βασικότερη. Βέβαια στο δικό μας, ελαφρώς ανοργάνωτο, νοικοκυριό, συχνά έλειπε από το τραπέζι. Και μπορεί η έλλειψή του να μη μας ενοχλούσε κατά τα γεύματα της ημέρας («πού να τρέχεις τώρα... »), όμως στις βραδινές ξαφνικές λιγούρες το αναζητούσαμε μανιωδώς για να συνοδεύσει τις φλοίδες τυριού που περίσσεψαν ή το υπόλοιπο της σαλάτας. Τελευταία λοιπόν, καθότι η ανοργανωσιά συνεχίζει να βασιλεύει, καθένας μας αγοράζει από ένα ψωμί, με αποτέλεσμα να περισσεύουν ως και δύο καρβέλια που κινδυνεύουν να πεταχτούν. Η σωτηρία του χθεσινού - και προχθεσινού - άρτου του επιούσιου ήρθε με την ευφυέστατη συνταγή του smittenkitchen.com για το «σκορδόψωμο-σκαντζόχοιρο», όπως το αποκαλούμε: κομμένο σε μπουκιές και ψημένο με σκορδάτη σάλτσα και μπόλικο τυρί. Έκτοτε το μόνο που φροντίζουμε είναι να υπάρχει συνεχώς στο ψυγείο λίγο παραπάνω τυρί από το συνηθισμένο. Έτσι, από ψωμί, δεν πετιέται ούτε ψίχουλο.

Διαλέγουμε λοιπόν το ωριμότερο καρβέλι της ψωμιέρας μας και περνάμε στη δράση. Τα απαραίτητα:

1 καρβέλι ή φρατζόλα μεσαίου μεγέθους
μισό φλιτζ. (περίπου 120 γραμμ.) φρέσκο βούτυρο
μισό κ.γ. χοντρό αλάτι ή, αν δεν διαθέτουμε, 1.4 κ.γ. αλάτι επιτραπέζιο (αν το βούτυρο είναι ανάλατο)
4 σκελίδες σκόρδο λιωμένες
λίγο κόκκινο και λίγο μαύρο πιπέρι
1 φλιτζ. χοντροτριμμένο τυρί της αρεσκείας σας (συνδυάζοντας δύο ή τρία είδη η γεύση γίνεται σαφώς πιο ενδιαφέρουσα)
1 κ.γ. μυρωδικά όπως ρίγανη, θυμάρι ή δεντρολίβανο
και, προαιρετικά, μερικά ακόμα φρέσκα μυρωδικά για το τελικό στάδιο, όπως μαϊντανό η πράσο ψιλοκομμένο

Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 180 βαθμούς.

Κόβουμε το ψωμί σε σε οριζόντιες φέτες περίπου δύο εκατοστών και στη συνέχεια σε κάθετες, ιδίου πάχους, δίνοντάς του το σχήμα του σκαντζόχοιρου. Αν μερικά κομμάτια είναι μικρότερα, πρόβλημα ουδέν, θα προκύψουν απλώς λίγο πιο τραγανά. Προσέχουμε ωστόσο να μη φτάσουμε το μαχαίρι στο μη περαιτέρω - θέλουμε να διατηρήσουμε τη σκληρή κόρα της βάσης του ανέπαφη, ώστε τα κομμάτια να στέκονται γερά. Το μεταφέρουμε σε ευρύχωρο ταψί που έχουμε στρώσει με χαρτί φούρνου.

Σε μια μικρή κατσαρόλα βάζουμε το βούτυρο, το αλάτι και το λιωμένο σκόρδο ετοιμάζοντας μυρωδάτη κρέμα. Αναμένουμε μέχρι την πρώτη βράση, προσθέτουμε το πιπέρι και αποσύρουμε από τη φωτιά.

Περιχύνουμε το κομμένο ψωμί με την κρέμα, παραμερίζοντας όσα “δαχτυλάκια” στέκονται εμπόδιο, σκοπός μας είναι η σκορδάτη κρέμα να μοιραστεί ομοιόμορφα.

Στη συνέχεια πασπαλίζουμε με το τριμμένο τυρί, επίσης παραμερίζοντας τα ψωμάκια όποτε χρειαστεί, και τέλος τα μυρωδικά. Καλύπτουμε απαλά με αλουμινόχαρτο και φουρνίζουμε τον ψωμένιο σκαντζόχοιρο για περίπου 15 λεπτά.

Κατόπιν τον ξεσκεπάζουμε και συνεχίζουμε το ψήσιμο για 15 με 20 λεπτά ακόμα, ώσπου να βεβαιωθούμε πως το τυρί έχει λιώσει για τα καλά και οι άκρες από τα ψωμάκια έχουν ροδίσει· προσέχουμε όμως να μη παραψηθεί και ξεραθεί. Οι μυρωδιές του λιωμένου τυριού, του σκόρδου και των μυρωδικών δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για υπομονή.

Ξεφουρνίζουμε, πασπαλίζουμε με τα υπόλοιπα μυρωδικά που έχουμε διαλέξει και το αφήνουμε να κρυώσει ενώ παράλληλα ετοιμάζουμε την τόσο ταιριαστή ευωδιαστή μακαρονάδα της Καλής Δοξιάδη. Ασφαλώς οι παραλλαγές της συνταγής είναι αναρίθμητες: μερικά κομμάτια αλλαντικών ή μπέικον μοιρασμένα ανάμεσα στις μπουκιές ή περισσότερα μυρωδικά στο τελείωμα θα κάνουν ακόμα γευστικότερο τούτο το σκορδοτυρόψωμο.

Υ.Γ.: Επειδή η εγκράτεια είναι αρετή μεν, συχνά βασανιστική δε, αν θέλετε να δοκιμάσετε τις πρώτες μπουκιές πριν από το σερβίρισμα, ξεκινήστε τρώγοντας εκείνες της πρώτης σειράς περιμετρικά - κανείς δεν θα καταλάβει πως λείπουν.